REDERIJK









Rederijkers houden zich bezig met taal en traditie; niet toevallig uit dat zich vaak in gedichten. Dat geldt ook voor de rederijkers te Breda. Voor andersoortige voortbrengsels van de kamerleden kunt u rechtsboven, onder Pagina`s, klikken op En verder..

woensdag 22 mei 2019

Maandzang mei


Stel je voor dat ik nu aan zou vangen
met een onbegrijpelijke zin
zo een waarmee geen maandzang ooit begint.
Al kun je vragen wat bij dit soort zangen
de norm is, want in rederijkerstaal
wordt een en ander dikwijls omgekeerd
en is wat elders raar is vaak normaal.
Met rederijkers zit je al snel in ’t schip,
of dat nu blauw is of gevuld met turf. *
De nar is stuurman, hij ziet koers noch klip,
ik weet niet of ik deze reis wel durf,
als rederijker heb ik toch mijn punt gemaakt:
dit rijm heeft kant noch wal geraakt.
Maar evenmin heb ik nu waargemaakt
wat ik in het vooruitzicht heb gesteld,
een zin waaraan geen touw is vast te knopen.
Want wat ik net heb voorgelezen,
al was het niet normaal, zo mag ik hopen,
echt onbegrijpelijk kan het niet wezen.
Hetgeen ik echter wilde presenteren
was onzin, flauwekul, niet meer dan ga-ga. **
Dat ga ik nu alsnog maar eens proberen,
want een mislukking is mijn eer te na.
Wat niet kan, ook al sta ik op mijn kop,
is met zo’n zin beginnen, want die plek
in dit gedicht is al vergeven en dus op,
en hier een eerste zin is al te gek.
Beschouw wat volgt dus niet als een begin,
maar wel als een volslagen nonsens-zin.
“De rede hamert loos uit het verleden.”
Grijpt menigeen nu naar zijn telefoon
om snel de noodhulp aan te laten treden?
Beperkt u zich toch liever tot wat hoon,
om zoveel pseudo-literair vertoon?
Dat zou een klein succes zijn in mijn streven
om in de kring van een hoogstaand publiek
een idee van het effect te geven
van ontsporing van de semantiek.

Bij nader inzien is er een nuance,
want “on-“ is een ontkennend stukje woord,
en on-zin is gespeend van zin, dat spreekt,
maar, en nu vraag ik uw coulance,
grammaticaal is er niets wat ontbreekt
en dat is iets wat mij een beetje steekt,
dat de gedachte wordt geaccepteerd,
dat er volslagen nonsense wordt beweerd
ook als er aan zinsbouw niets mankeert.
Nee, beter is het in de politiek
want daarin kan een spreker ongestoord
en zonder veel waarachtige repliek
’t gehoor bedwelmen met de macht van ’t woord,
hoezeer daarin de onschuld wordt vermoord
en de zin in vage damp gesmoord. ***

Ach, Prince, ik moet mij naar uw wijsheid richten
en niet meer voor ’t gedoemd verlangen zwichten
om met de taal een kul-staat op te richten,
en onzin weren uit al mijn gedichten.

factor Herman

* de Blauwe Schuit resp. Het Turfschip Adriaen van Bergen
** 'Verder lezen heeft geen zin, er staat geen zinnig woord meer in.' (John O’Mill)
** * 'en de zon wordt er langzaam in grijze, veelkleurige dampen gesmoord' (Marsman)











Maandzang april




REFREIN *
Als de poort van 't hof gaat sluiten,
rederijkers zich gaan uiten,
is de vreugde soms gemengd met nostalgie,
maar ook grenst het vaak aan euforie.

Wij gezellen varen samen uit,
daarvoor zijn we ook gezellen,
en al is het nog geen Blauwe Schuit,
we hebben steeds veel te vertellen.

De Kamerleden voeren graag het woord.
Een luist'rend oor komt echter ook van pas,
zodat wie spreekt door allen wordt gehoord,
gestimuleerd door het gevulde glas.

REFREIN

De factor spuit gedichten om zich heen,
dat lijkt de taak te zijn van deze gast,
hoewel ook van de and'ren menigeen
de Kamer met een prachtig rijm verrast.

De scriver laat zijn pen genadig zwieren,
en stuurt per mail getrouw een convocatie,
de week daarna gevolgd door de notulen,
wat samen overkomt als een tractatie.

REFREIN

De scriver is meteen ook de fiscaal,
hij trekt voor ons de financiële kar.
Dit doet hij efficiënt en amicaal;
hij zit niet op zijn pot als Warenar.

't Voornaamste aandeel echter heeft de Deken.
Met charme handelt zij de punten af,
houdt oog in 't zeil, laat het aan niets ontbreken.
De muts ligt thuis maar anders ging die zeker af!

Dit echter is één kant van het verhaal.
Belangrijk is vooral het samenzijn
Het draait uiteindelijk toch allemaal
om iedereen! Nog eenmaal het refrein:

REFREIN
Als de poort van 't hof gaat sluiten,
rederijkers zich gaan uiten,
is de vreugde soms gemengd met nostalgie,
maar ook grenst het vaak aan euforie.


* refrein op de melodie van ‘Als de klok van Arnemuiden’
                                   

factor Herman